Rozkruszki (Acarus siro i inne gatunki z rodziny Acaridae) to mikroskopijne roztocza, które osiągają zaledwie 0,3-0,7 mm długości. Są praktycznie niewidoczne gołym okiem, a mimo to mogą powodować spore problemy w domach, magazynach czy zakładach przetwórczych. Ich ciało jest białawe, półprzezroczyste, a do życia potrzebują przede wszystkim dużej wilgotności i dostępu do pożywienia bogatego w skrobię i białko.
Gdzie występują rozkruszki?
Rozkruszki najczęściej spotyka się:
- w produktach spożywczych (mące, kaszach, płatkach, orzechach, suszonych owocach, serach),
- w magazynach zbożowych, młynach i piekarniach,
- w wilgotnych pomieszczeniach mieszkalnych,
- w karmie dla zwierząt.
Najchętniej rozwijają się w temperaturze 20-25°C i przy wilgotności powyżej 65%, dlatego szczególnie dokuczliwe stają się latem i w źle wentylowanych pomieszczeniach.
Czy rozkruszki są szkodliwe?
Tak – choć same w sobie nie przenoszą chorób zakaźnych, to:
- zanieczyszczają żywność swoimi odchodami i wylinkami, powodując jej psucie i nieprzydatność do spożycia,
- mogą wywoływać reakcje alergiczne (kaszel, katar sienny, podrażnienia skóry),
- długotrwały kontakt z nimi bywa przyczyną tzw. świądu młynarskiego – choroby zawodowej piekarzy, młynarzy i pracowników magazynów.
Zanieczyszczona przez rozkruszki żywność nadaje się wyłącznie do wyrzucenia.
Skąd się biorą rozkruszki?
Do domu trafiają najczęściej wraz z produktami spożywczymi – mąką, kaszą, suszonymi owocami czy paszą. Ich obecność sprzyja:
- brak odpowiedniego zabezpieczenia produktów,
- wysoka wilgotność powietrza,
- rzadkie sprzątanie i wietrzenie pomieszczeń,
- przechowywanie żywności w papierowych lub otwartych opakowaniach.
Jak zwalczać rozkruszki?
Skuteczna walka z tymi szkodnikami wymaga zarówno działań prewencyjnych, jak i profesjonalnych:
Profilaktyka domowa:
- przechowywanie żywności w szczelnych pojemnikach,
- utrzymywanie suchego i przewiewnego pomieszczenia,
- regularne sprzątanie i odkurzanie szafek,
- obniżenie wilgotności (np. poprzez osuszacze powietrza),
- wyrzucenie podejrzanych i zainfekowanych produktów.
Profesjonalne metody DDD:
- dezynsekcja chemiczna przy użyciu specjalistycznych preparatów,
- zamgławianie ULV lub opryski,
Czy rozkruszek to to samo co roztocza?
Można powiedzieć, że rozkruszki są jednym z rodzajów roztoczy, ale nie każde roztocze to rozkruszek.
🔹 Roztocza – to bardzo szeroka grupa pajęczaków (Acarina), do której należą tysiące gatunków. W tej grupie znajdziemy np. kleszcze, roztocza kurzu domowego czy właśnie rozkruszki.
🔹 Rozkruszki (Acaridae) – to konkretna rodzina roztoczy, najczęściej związana z produktami spożywczymi i miejscami o wysokiej wilgotności. To właśnie one zanieczyszczają mąkę, kaszę, suszone owoce czy sery.
👉 Podsumowując: każdy rozkruszek jest roztoczem, ale nie każde roztocze jest rozkruszkiem.
Podsumowanie
Rozkruszki to niewielkie roztocza, które mogą wyrządzić duże szkody w kuchni, magazynie czy zakładzie produkcyjnym. Choć są trudne do zauważenia, skutki ich obecności – skażona żywność, alergie i straty finansowe – są bardzo dotkliwe. Kluczem do walki z nimi jest profilaktyka, utrzymywanie higieny i szybka reakcja, a w przypadku dużej infestacji – pomoc profesjonalnej firmy DDD.