Szubak (łac. Anthrenus) to niewielki chrząszcz z rodziny kołatkowatych (Dermestidae), który często bywa gościem w naszych domach. Najczęściej spotykany gatunek to szubak Smirnowa, a także szubak muzealny (dwukropek). Choć na pierwszy rzut oka może wydawać się niegroźny, w praktyce jest sporym szkodnikiem, szczególnie dla tkanin i produktów pochodzenia zwierzęcego.
Jak wygląda szubak?
Dorosły owad jest naprawdę mały – zazwyczaj ma od 2 do 5 mm długości.
- Ciało jest owalne, lekko wypukłe.
- Ubarwienie brązowe, czarne lub z jasnymi, nieregularnymi plamkami.
- Larwy są znacznie groźniejsze niż dorosłe owady – mają wydłużony, włochaty kształt i mogą dorastać do kilku milimetrów.
To właśnie larwy szubaka powodują największe szkody, żywiąc się m.in. wełną, futrami, piórami, sierścią, skórą czy suszonymi owadami w kolekcjach.
Czy szubak jest szkodliwy?
Tak, szubaki są uznawane za szkodniki magazynowe i domowe.
- Mogą zniszczyć dywany, wykładziny, tapicerowane meble, ubrania z naturalnych materiałów (wełna, jedwab).
- W muzeach stanowią poważne zagrożenie dla eksponatów – wypchanych zwierząt, zbiorów entomologicznych czy starych ksiąg.
- Rzadko, ale mogą też powodować podrażnienia skóry u ludzi, szczególnie przez kontakt z włoskami larw.
Dorosłe chrząszcze nie są groźne dla człowieka – odżywiają się głównie pyłkiem kwiatowym i nie niszczą tkanin. To larwy są odpowiedzialne za szkody.
Jak rozpoznać obecność szubaka w domu?
- Dziurki w ubraniach, szczególnie w wełnie czy futrach.
- Uszkodzone dywany lub tapicerka.
- Obecność larw (małe, brązowe, włochate „robaczki”).
- Dorosłe chrząszcze pojawiające się przy oknach lub w pobliżu światła.
Jak pozbyć się szubaka?
Zwalczanie szubaka bywa trudne, ponieważ larwy często chowają się w trudno dostępnych miejscach.
Domowe metody:
- Dokładne sprzątanie – regularne odkurzanie dywanów, szczelin i mebli.
- Pranie i czyszczenie ubrań – szczególnie wełnianych i futrzanych.
- Mrożenie – przedmioty można zamknąć w worku i włożyć do zamrażarki na kilka dni, co zabija larwy.
- Wysoka temperatura – pranie w minimum 60°C lub prasowanie parą.
Profesjonalne metody:
Jeśli problem jest poważny, najlepiej skorzystać z usług firmy DDD (dezynsekcja, deratyzacja, dezynfekcja). Fachowcy stosują:
- Zamgławianie ULV,
- Opryski chemiczne,
- Wysokospecjalistyczne preparaty owadobójcze,
Szubak to mały owad, który w domu może wyrządzić spore szkody. Jego larwy niszczą ubrania, dywany i inne materiały pochodzenia zwierzęcego. Aby skutecznie się go pozbyć, warto połączyć dokładne sprzątanie, pranie i metody termiczne, a w trudniejszych przypadkach – wezwać profesjonalną pomoc.
🔎 Szubak Smirnowa (Anthrenus smirnovi)
Pochodzenie: przywędrował do Europy ze wschodniej Azji, w Polsce występuje powszechnie w domach i mieszkaniach.
Wygląd dorosłego owada:
- długość ok. 2–4 mm,
- brązowy lub czarny chrząszcz z nieregularnymi jasnymi plamkami,
- ciało owalne, wypukłe.
Larwy: brązowe, włochate, bardzo ruchliwe, z charakterystycznymi pęczkami włosków na końcu odwłoka.
Szkodliwość: największe zagrożenie stanowią ubrania i tekstylia – wełna, jedwab, futra, dywany, tapicerki.
Gdzie spotkasz: najczęściej w mieszkaniach, szafach z ubraniami, dywanach, meblach tapicerowanych.
🔎 Szubak dwukropek/muzealny (Attagenus pellio)
Pochodzenie: gatunek kosmopolityczny, dawniej bardzo groźny w muzeach i zbiorach.
Wygląd dorosłego owada:
- większy od Smirnowa – 4–6 mm,
- czarny chrząszcz z dwoma wyraźnymi białymi plamkami na pokrywach skrzydeł,
- kształt wydłużony, mniej owalny niż u Smirnowa.
Larwy: podobnie włochate i brązowe, ale większe, dorastają do ok. 8 mm.
Szkodliwość: atakuje nie tylko tkaniny, ale także produkty pochodzenia zwierzęcego – futra, skóry, wypchane zwierzęta, pióra, owady w kolekcjach entomologicznych.
Gdzie spotkasz: muzea, biblioteki, magazyny, ale też prywatne domy – zwłaszcza tam, gdzie są futra lub naturalne skóry.
Podsumowanie różnic
- Wielkość: dwukropek jest większy (4–6 mm) niż Smirnowa (2–4 mm).
- Wygląd: Smirnowa – plamki nieregularne, czasem niewyraźne; dwukropek – zawsze dwie białe kropki.
- Szkodliwość: oba niszczą tkaniny, ale dwukropek częściej atakuje też muzealia i skóry.
- Występowanie: Smirnowa częściej w domach i mieszkaniach; dwukropek – w muzeach, kolekcjach i starszych budynkach, ale także w gospodarstwach domowych.